กุมภชาดก (The Water Pot)

กุมภชาดก

ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์ทรงอุบัติเป็นบุตรของกษัตริย์แห่งเมืองสาวัตถี ทรงพระนามว่า เจ้าชายสารภังค์

เจ้าชายสารภังค์ทรงเป็นผู้มีพระทัยเมตตา แต่ก็ทรงมีพระทัยอ่อนแอและขี้ขลาดอยู่บ้าง

วันหนึ่ง เกิดภัยแล้งครั้งใหญ่ในเมืองสาวัตถี แผ่นดินแห้งผาก แม่น้ำลำคลองเหือดแห้งไปหมด ผู้คนอดอยากขาดน้ำ

เจ้าชายสารภังค์ทรงเห็นความทุกข์ยากของประชาชนก็ทรงสลดพระทัย แต่ก็ยังไม่กล้าที่จะตัดสินพระทัยลงมือทำสิ่งใด

พระราชาทรงพยายามหาทางแก้ไขปัญหา แต่ก็ไม่เป็นผล

ในขณะเดียวกัน กุมภฤๅษีผู้ทรงอภิญญา ได้บำเพ็ญเพียรอยู่ ณ ป่าใหญ่

กุมภฤๅษีทราบถึงภัยพิบัติที่เกิดขึ้น จึงมีพระประสงค์จะช่วยเหลือ

ท่านได้เนรมิต 'กุมภ์' หรือ 'หม้อน้ำ' ขนาดใหญ่ขึ้นมา หม้อใบนี้เต็มไปด้วยน้ำทิพย์อันบริสุทธิ์

กุมภฤๅษีนำหม้อน้ำวิเศษนั้นไปวางไว้ ณ ที่กลางเมือง

เมื่อชาวเมืองเห็นหม้อน้ำวิเศษ ก็พากันมาดื่มกิน และนำกลับไปใช้

น้ำในหม้อนั้นไม่เคยเหือดแห้ง กลับเต็มอยู่เสมอ

แต่ทว่า ชาวเมืองกลับเริ่มมีความประมาท

เมื่อมีน้ำดื่มอย่างอุดมสมบูรณ์ พวกเขาก็เริ่มขาดความสามัคคี

เกิดการทะเลาะเบาะแว้งแย่งชิงน้ำ

บางคนก็ขโมยน้ำไปเก็บไว้

บางคนก็ดื่มน้ำอย่างฟุ่มเฟือย

เจ้าชายสารภังค์ทรงเห็นภาพเหล่านั้น ก็ทรงรู้สึกผิดหวัง

พระองค์ทรงทราบว่า น้ำวิเศษนี้จะอยู่ได้ไม่นาน หากผู้คนยังคงมีความโลภและขาดความสามัคคี

เจ้าชายสารภังค์ทรงตัดสินใจที่จะเปลี่ยนพระองค์เอง

พระองค์ทรงปลอมตัวเป็นชาวบ้านธรรมดา แล้วเข้าไปหา กุมภฤๅษี

“ท่านฤๅษีผู้ทรงศีล” เจ้าชายสารภังค์ตรัส “ข้าพระองค์คือเจ้าชายสารภังค์ ข้าพระองค์เห็นชาวเมืองขาดความสามัคคีเพราะน้ำวิเศษนี้ ข้าพระองค์อยากจะขอพระบารมีท่าน โปรดสอนหนทางที่จะทำให้ชาวเมืองกลับมามีสติ และมีความสามัคคีกันอีกครั้ง”

กุมภฤๅษีทรงยิ้มอย่างเมตตา “เจ้าชายเอ๋ย สิ่งที่สำคัญที่สุดมิใช่เพียงน้ำ แต่คือ ‘จิตสำนึก’ ของผู้คน

เจ้าต้องทำให้พวกเขาเห็นคุณค่าของน้ำ และเห็นคุณค่าของกันและกัน”

กุมภฤๅษีจึงมอบ ‘กุมภ์’ ใบเล็กอีกใบหนึ่งให้เจ้าชายสารภังค์ พร้อมกับสั่งว่า “เมื่อใดที่เจ้าเห็นชาวเมืองทะเลาะกัน จงนำกุมภ์ใบนี้ไปวางไว้ตรงหน้าพวกเขา แล้วพวกเขาจะนึกถึงความหมายของน้ำที่เรามอบให้”

เจ้าชายสารภังค์ทรงนำกุมภ์ใบเล็กกลับมายังเมือง

เมื่อพระองค์ทรงเห็นชาวเมืองทะเลาะกัน พระองค์ก็ทรงนำกุมภ์ใบเล็กไปวางไว้

ชาวเมืองมองดูกุมภ์ใบเล็กนั้น แล้วก็นึกถึงความยากลำบากในยามที่ไม่มีน้ำ

พวกเขานึกถึงคำสอนของกุมภฤๅษี และนึกถึงความสำคัญของการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

ความขัดแย้งก็ค่อยๆ จางหายไป

ชาวเมืองกลับมามีความสามัคคีอีกครั้ง พวกเขาแบ่งปันน้ำกันอย่างเท่าเทียม และช่วยกันประหยัดน้ำ

เจ้าชายสารภังค์ทรงเห็นดังนั้น ก็ทรงปีติยินดี

พระองค์ทรงเลิกจากความขี้ขลาด และกลายเป็นเจ้าชายผู้มีปัญญาและกล้าหาญ

พระองค์ทรงใช้ปัญญาของพระองค์ในการนำพาชาวเมืองให้พ้นจากภัยพิบัติ และนำมาซึ่งความสงบสุข

เจ้าชายสารภังค์ทรงบำเพ็ญบารมีอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในกาลต่อมา